Não bộ (bao quát) - Tổng quát kiến thức về não bộ
Vị trí và các thành phần của não bộ
.png)
1. Hệ bảo vệ não:
Bộ não của con người được bao bọc trong hộp sọ (skull). Nhằm giúp bảo vệ tốt bộ não không bị tổn thương do va chạm với xương sọ, bộ não được bao bọc bởi màng não. Màng não gồm có 3 lớp theo thứ tự từ trong ra ngoài là: màng nuôi, màng nhện và màng cứng. Khoảng không giữa màng nuôi và màng nhện có chứa đầy dịch lỏng, được gọi là dịch não tuỷ (DNT: dịch này lưu chuyển ở cả hai bộ phận là tủy sống và não). Dịch này chảy qua các khoảng trống giữa các màng não và qua các não thất là những khoảng trống trong não. Ngoài tác dụng bảo vệ, DNT đóng vai trò như một môi trường chứa các chất dinh dưỡng cần thiết cung cấp cho tế bào thần kinh.
Màng não đảm nhiệm việc bảo vệ bộ não trước những chấn động cơ học, đồng thời còn là tấm màng ngăn không cho các vi sinh vật (vi trùng, siêu vi, vi nấm…) xâm nhập vào não. Khi các vi sinh vật có độc tính cao hay cơ thể bị suy yếu, màng não sẽ bị tấn công làm xảy ra hiện tượng viêm, được gọi là “viêm màng não” (VMN). Sau khi tấn công màng não gây ra VMN, các loại siêu vi có thể tiếp tục tấn công vào sâu bên trong não làm cho người bị mắc bệnh viêm não.
2. Mạng mạch máu não
Não được nuôi dưỡng bằng các mạng mạch máu đa dạng nhất của cơ thể (Bao gồm: động mạch, tĩnh mạch và mao mạch). Ước tính, tổng chiều dài của mạch máu não lên đến hơn 160.000km, đủ để cuốn quanh trái đất 4 vòng.
.jpg)
Với mỗi nhịp tim, các động mạch chứa khoảng 20 - 25% lượng máu cơ thể và vận chuyển lên tới bộ não, nơi có hàng tỉ tế bào sử dụng 20% lượng oxy và các dưỡng chất cần thiết trong máu mang tới cho não. Khi đang tập trung suy nghĩ, bộ não có thể sử dụng tới 50% năng lượng và oxy.
Hệ thống mạch máu não được tách biệt với dịch não tủy và mô não bởi hàng rào máu não là một màng chắn sinh học có tính thẩu thấm và chọn lọc cao, vừa giúp cung cấp dưỡng chất, vừa ngăn chặn sự xâm hại của các chất độc hại vào não.
Khi lưu lượng máu đến não giảm xuống dưới mức cần thiết cho sự chuyển hóa, não thiếu máu dẫn đến tổn thương các tế bào thần kinh, các chức năng chuyên biệt ở vùng não bị thiếu máu sẽ suy giảm. Nếu tình trạng này kéo dài, mô não sẽ bị tổn thương và khó hồi phục, thậm chí bị tổn thương vĩnh viễn.
